Mitolojik Tanrılar

Kratos Kimdir? Kratos Ne Tanrısı?

Kratos mitoloji ve yunan mitolojisinde sıra dışı bir karakterdir. Güç ve kaba kuvvet tanrısı olarak kabul edilir ancak kökeni hakkında birden fazla hikaye bulunmaktadır. Kratos kelimesinin anlamı Güç’tür. Yunan Tanrısı Kratos’un hikayesi hakkındaki hemen hemen her detay birbiri ile çelişmektedir. Tam olarak bir tanrı sayılmadığı için hakkında detaylı bilgiler bulunmamaktadır.

Kratos Mitoloji Açısından Kimdir?

Olimpos Dağı’nın kudretli tanrı ve tanrıçaları, kişisel ve ilahi güçleri ile ünlüydü. 12 Olimpos Tanrısı ve en yakın yardımcıları, insan düşüncesini ve davranışını bilgilendiren karmaşık ve ilginç bir mitolojiye sahiptir. Bununla birlikte, aralarında binlerce daha önemsiz tanrı vardır. Yunan mitolojisinin küçük tanrıları arasında iblisler, belirli düşünceleri, olayları veya eylemleri olan ruhlar vardır. Bunlardan biri, adı “güç” anlamına gelen Kratos’tur. Tüm iblislerin özel işlevleri vardır ama Kratos çok daha özeldir. God of War gibi oyunlar ve yapımlar sayesinde Savaş Tanrısı Kratos günümüzde mitolojik tanrıların gücünü simgelemektedir.

Mitolojide Kratos Ne Tanrısı?

Kratos, Yunanlıların daimon dediği şeydir. Bu küçük tanrılar, insanlığın, doğanın, insan durumunun veya düşüncesinin belirli yönlerinden kişisel olarak sorumludur. İblisler, Yunan panteonunda özel bir rol oynayan küçük tanrılardır. Bazı tuhaflıkları vardır, ancak bunlar hakkında konuştukları fikirlerin karakteristiğidir. Bu küçük tanrılar genellikle temsil ettikleri kişiyle aynı adı paylaşırlar. Kratos bir tanrının adıdır, ancak Yunanca’da “güç” anlamına da gelir.

Kratos, yalnızca güç fikrini değil, aynı zamanda onun somutlaşmış halini de temsil eder. Çoğu iblis gibi, Kratos da en güçlü tanrılardan birisidir. Aynı zamanda tüm Olimpos tanrılarının kralı Zeus’un evinin bir üyesidir. Kaynaklara göre Kratos’un annesi bir Titandır. Zeus, Eski Tanrıların yönetimine meydan okuduğunda, kendisine katılan herkesin kendi yönetimi altında konum ve güç alacağını ilan etti. Teklifi ilk kabul eden Kratos’un annesi oldu. O ve çocukları, yeni kralın ailesinin bir üyesi olma hakkını aldı ve Kratos hemen Zeus’un hanedanından birisi oldu. Bu nedenle, bir kişi güç için dua ettiğinde, tanrı Kratos’a dua eder. İblisin doğası gereği eserde ifade edilen soyut fikirlerden tanrıları ayırt etmek neredeyse imkansızdır.

Kratos yunan mitolojisinde güç tanrısıdır. God of War oyun serisi ile popüler olmuştur.

Kratos, mitolojinin görsel temsillerinde daha da nadirdir. Günümüze ulaşan bilinen tek örnek, MÖ 5. yüzyılın sonlarına ait tek bir çanak çömlek parçasıdır. Kratos’u gösteren bu eser, hiçbir yazılı eserde olmayan bir sahneyi betimliyor. Üzerinde, güç ruhu, Zeus’un yasalarını çiğneyen başka bir kişinin, Ixion’un cezalandırılmasına katılır. Ixion, bir aile üyesini öldürerek kutsal kanunu çiğnemiş olmasına rağmen Zeus’un gözdesi olan ölümlü bir adamdır. Tanrı, işlediği suçtan dolayı dışlandığında ona acımış ve onu Olimpos Dağı’na davet etmiştir.

Ancak Ixion minnettar olmak yerine Zeus’un karısı Hera’ya saldırmayı planlamıştır. Zeus, onu tanrıçanın buluttan yaptığı bir ikizi ile kandırmıştır. Bunun farkında olmayan Ixion yaptıkları ile övünürken Kratos tarafından cezalandırılır.  Zeus Ixion’u sonsuza kadar yanarak dönen bir tekerleğin içerisine bağlatmıştır.

Temel olarak birbirine zıt iki farklı hikaye bulunur. Bu hikâyelerden ilkinde Kratos Titanların oğlu olarak anlatılır, ikinci hikayede ise God of War serisinde olduğu gibi Zeus’un oğlu olarak anlatılmaktadır.

Titanların Oğlu

Buna göre Güç Tanrısı Kratos eski bir su titanı olan Pallas ve Styx’in oğludur. Bu durumda ise Tanrıça Bia, Tanrıça Nike ve Tanrı Zelus onun kardeşleridir. Bu dörtlü yunan mitolojisinde sıklıkla savaşı ve gücü temsil etmiştir. God of War ismindeki oyunun aksine bu hikayede Kratos Tanrı Zeus’un dostu ve yardımcısıdır. Yine doğrudan olmasa da Olimpos Tanrıları’nın akrabasıdır. Bahsedilen dört kardeş Zeus’un tahtının koruyucu ve hükümlerinin uygulayıcısı olmuştur.

Titan savaş ve savaş tanrısı olarak Pallas, Titanlar ve Olimpos tanrıları arasındaki savaşta önemli bir rol oynamıştır. Bazı kaynaklara göre, Titanomachy sırasında Athena tarafından savaşta yenilmiştir. Bu arada Styx, Oceanus’un kızlarından biridir. O, yaşam ve ölüm dünyası arasında bir sınır oluşturan yeraltı nehrinin tanrıçasıdır, dolayısıyla adı da buradan gelmektedir. Styx ve çocukları, diğer Titanların kaderinden kurtulmuştur. Zeus savaşı kazandıktan sonra Styx serbest bırakılırken çoğu, özellikle önceki nesiller Tartarus’ta hapsedildi.

Zeus, evreni yönetmesi için babası Cronus’u ilk atadığında, birkaç Titan’ı kendi tarafına çekmeye çalıştı. Kendisine katılanların daha önce sahip oldukları pozisyonları geri alacağına, ancak Kronos’un onlara vermeye istekli olduğundan daha fazla hak ve özgürlüğe sahip olacaklarına söz verdi. Ayrıca şu anda bir pozisyonu olmayanlara da çeşitli görevler teklif etti. Pallas Olimpos Tanrılarına karşı çıktı ancak Styx bu sırada karşı saflara katıldı. Çocuklarını alıp Titanlar yerine Zeus’a yardım teklif etti.

Hesiod’a göre kızına Zeus’un önünde yemin etmesini söyleyen babası Oceanus’tur. Bazı kaynaklara göre Oceanus, Titanomachy’den sonra serbest bırakıldı ve muhtemelen kardeşi Chronos’un davası için savaşmadı. Bununla birlikte, Styx, Yeni Tanrılara yemin eden ilk Titan olduğu için, Zeus ona özel bir itibar verdi. Styx ve çocukları, ailesinin birer üyesi olacaktı. Styx, ilk dileğini diledikten sonra aynı zamanda Din Tanrıçası oldu ve ailesinin Zeus’a en büyük öncelik olarak hizmet etme geleneğini başlattı. Onun adına veya nehrinin suları üzerine yemin etmek özellikle kutsal kabul ediliyordu. Bu nedenle Kratos, sadece Olympus’ta değil, Zeus’un evinde de yaşayabilir. O ve kardeşleri Zeus’un sadık bir yardımcısı olmuşlardır.

Zeus’un Oğlu

Bu hikayede ise Kratos Zeus’un sayısız çocuklarından birisidir ve bir yarı tanrıdır. Annesi ise ölümlü ve ismi bilinmeyen bir yunan kadındır. Hikayenin bu formu tarihi kayıtlarda ve eserlerde pek fazla geçmez ancak yine de kayda değer eserlerde yer almaktadır. Bu hikaye  popüler kültürün etkisi ile daha fazla bilinirlik kazanmıştır. Özellikle 2005 yılında piyasa sürülen God of War (Savaş Tanrısı) oyunu ile hikayenin bilinirliği ve popülerliği artmıştır.

Kratos ve Prometheus

Güç Tanrısı Kratos’un kökeni ne olursa olsun yunan mitlerinde bir yarı tanrı olarak ortaya çıkmaz. Kratos yunan mitlerinde, büyük güçlere sahip olmadığı için Olimposlu tanrılara hizmet eden bir tanrı olarak geçer. Bu yazılı eserler kardeşi Güç Tanrıçası Bia ona sürekli eşlik etmektedir.

Gün Tanrısının yer aldığı eserlerde ise Tanrılarıdan ateşi çalan ve insanlara hediye eden Prometheus hakkındadır. Anlatına göre Prometheus tanrılardan ateşi çaldıktan sonra insanoğluna hediye eder. Bu duruma öfkelenen Olimpos Tanrıları, Demirci Tanrı Hephaestus’ a bir zincir dövdürür. Hephaestus’un yüksek mahareti ile dövülen bu zincir Promnetheus’u bağlamak için yeterince sağlamdır. Hikâyeye göre Prometheus bir kayaya bağlanır ve başına tanrıça Bia ve kardeşi Kratos nöbetçi olarak dikilir.

Yunan mitlerinde genellikle arka planda kalan güç tanrısı, kendisinden daha büyük güçleri sahip olan tanrıların emri ile ortaya çıkar. Kratos genellikle kardeşi Bia ve Nike ile birlikte görülür. Güç tanrısı olarak rolü savaş alanlarının dışarısına taşmış ve zamanla şiddet ile de özdeşleşmiştir. Yazılı eserlerde bir tanrıdan çok bir fikir olarak ortaya çıkan isimlerden birisidir. Yunan Mitolojisinde tanrıların fikirlerle özdeşleşmesi çok sık rastlanır bir durumdur.

Mitoloji Kratos hakkında pek fazla bilgi içermez. Bir daimon olduğu için yunan mitolojisinde bu varlıkların ana karakter olduğu fazla mit yoktur. Ancak Tiyatro sayesinde bazı daimonlar tarih içerisinde yer almayı başarabilmiştir. Aeschylus’un. Prometheus’un zincire vurulması adlı eserinde Kratos Zeus’un hizmetkarı olarak görünür.

Kratos: Peki, neden acı çektirmeyi geciktirip onu heyecanlandıralım? Ayrıcalığınızı ölümlülere verecek ihanet ettiğine göre, tanrıların en nefret ettiği bir tanrıdan neden nefret etmiyorsunuz?

Hephaistos: Garip bir şekilde güçlü bir bağ, akrabalık ve aynı zamanda arkadaşlıktır.

Kratos: Katılıyorum; yine de Baba’nın emirlerine uymayı reddetmek; Mümkün mü? Bundan daha çok korkmuyor musun?

Hephaistos: Evet, her zaman acımasız ve küstahsın.

Kratos: Evet, çünkü bu adama sızlanmak iyi değil. Emeğinizi kârsız bir görevde boşa harcamayı bırakın.

Hephaistos: Ah, o kadar nefret ettiğim zanaat!

Kratos: Neden ondan nefret ediyorsun? Gerçekte zanaatınız, bu mevcut sıkıntılardan hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Hephaistos: Yine de keşke başkasına nasip olsaydı!

Kratos: Tanrıların komutanı olmak dışında her iş zahmetlidir; Zeus dışında kimse özgür değildir.

Bu sahnede Kratos, Zeus’a ve kanunlarına itaat gösterir. Merhametin zaman kaybı olduğuna inanmaktadır ve Prometheus’un acımasız cezasını yapılması gereken başka bir iş olarak görür. Burada Zeus’un karısı Hera’nın oğlu Hephaestus’la bile dalga geçmiştir.

Prometheus’un zincire vurulması’nda açıklandığı gibi, Kratos gereğinden fazla acı vermekten zevk alıyor gibi görünüyor.  Antik Yunanlılar bu cezayı takdir edeceklerdir, ancak bugünün okuyucularına uygunsuz ve saldırgan görünebilir. Prometheus, Zeus’un yasasını çiğnediği için ciddi şekilde cezalandırılmalıdır.

Aeschylus’un düşündüğü gibi Kratos, Zeus yasasının yoruma veya hafifletici koşullara çok az yer bıraktığını açıkça ortaya koyuyor. Neyin doğru neyin yanlış olduğuna kral karar verir ve herkes onun kurallarına uymak zorundadır. Zeus’un gücü mutlaktır. Aslında Zeus Prometheus’u cezalandırmakla gücü ve kudretini kullanmıştır.

İnfazcı

Aeschylus’un Kratos’u bir karakter olarak sunma şekli, modern tarihçilere Yunanlıların güç ruhunu nasıl gördüklerini en iyi şekilde anlamalarını sağlar. Kratos ve Bia oyunda kendi özgür iradeleri ile hareket etmiyorlardır. Zeus’un temsilcileri ve gücünün bir uzantısı olarak hizmet etmişlerdir. Gerçekte Kratos, Hephaestus’u zorlayabilen ve hatta onunla alay edebilen Zeus’un gücüne bağımlıdır. Sakat demirci tanrı diğer tanrılar tarafından pek saygı görmese de, iblislerden daha güçlü bir tanrıdır ve daha küçük tanrılar tarafından saygıyla muamele edilmelidir.
 
Bu, Kratos ve kız kardeşinin soyut gücü değil, somut olarak Zeus’un gücünü ve gücünü temsil ettiği anlamına gelir. Kratos, ölümlülerin ve hatta diğer tanrıların sahip olduğu herhangi bir gücün tanrısı değildir, tanrıların kralı olarak Zeus’un yönünü sembolize eder. Kratos’un kişileştirdiği güç, yalnızca fiziksel hüner değil, irade gücü ve Zeus’un konumudur.

Antik sanatta Kratos’un birçok tanınabilir görüntüsü bu yorumu desteklemektedir. Sık sık Olimpos kralının kişisel otoritesinin ve gücünün bir uzantısı olan Zeus’un infazcısı olarak tasvir edilir. Zeus, tanrıların kralı olarak hem doğal hem de insan yapımı yasalara hükmeder. Zeus’un gücü Kratos, bu yasaları bir amaç için uygular. Zeus’un infazcısı rolü, Kratos’u Olimpos kralının evine yerleştiren diğer metinler tarafından da desteklenmektedir.
 

God of War

21. yüzyılda Kratos nadiren bir Yunan iblisi olarak görülüyor. Bununla birlikte, adı hala eski bir efsanenin modern bir yorumudur. Bugün pek çok izleyici, efsanevi Kratos hikayesinden çok God of War video oyunu serisinin kahramanı Kratos’a aşinadır. Ancak oyundaki karakterler Yunan mitolojisine dayanmıyor. Ancak oyun serisinin kahramanı, Herkül’ün hikayesine gerçekten çok yakın.

Yapımcılar, mitolojik tanrıların ilişkilerini göz ardı ederek, sembolik güçlerini temsil etmek için Yunan Tanrılarından bazı isimler seçtiler. Bu nedenle, bugün bilinen Kratos’un aslıyla çok az ilgisi var. God of War’da Kratos, Zeus’un sadık hizmetkarı yerine tanrıların düşmanı olur ve onları yok eder. Bir karakter olarak Kratos ile bir sıfat olarak kullanılan Kratos (Güç) kafaları oldukça karıştırır. Yunan mitolojisinde kişileştirme yaygındır. Oyunda Kratos mitoloji karakteri olarak mı, yoksa bir güç simgesi olarak mı gösterildi? Bunu yalnızca yapımcıları biliyor.

Kratos Mitoloji İçerisinde Konumda?

Kratos, Yunan mitolojisinden dost canlısı bir karakter değildir. Merhamet ve acımaya müsaade etmez. Prometheus’un zincire vurulması eserinde düpedüz zalimdir. Diğer kaynaklardan alınan çeşitli bilgiler bu durumu doğrular. Ancak Kratos mitoloji içerisinde asla keyfi olarak zalim değildir. Yaptığı her şey Zeus’un bir yansımasıdır.

Zeus, tanrıların kralı olarak kanundan, adaletten, iyiyi ve kötüyü belirlemekten sorumludur. Adaletine güç, kudret ve tutkuyla hizmet edilmiştir. Zeus’un dürüst kişiliği bize tanrıların kralı ve ona tapan kültür hakkında çok şey anlatır. Zeus, Olimpos Dağı’nda olduğu kadar yeryüzünde de krallığın ve gücün simgesidir. Yunan kralları onun yönetimini seçmiştir ve Zeus onları yönetmiştir.

Yunanlılar, Zeus’un yasalarını ihlal etmeleri halinde ciddi şekilde cezalandırıldı. Yunan Mitolojisinde merhamet ve acımaya yer yoktur ve insanları kanunlara uymaya ikna etmenin en iyi yolu korkudan geçer. Kratos mitoloji sayesinde bu korkuyu dönemin Yunan toplumuna aşılamayı başarmıştır.

Kaynaklar;
The myths and legends of ancient greece and rome – E.M. berens
Walter Burkert – İlkçağ Gizem Tapıları
Yunan Ve Roma Mitolojisi- Colette Estin
Yunan Mitleri Tanrılar, Kahramanlar, Söylenceler – Robert Graves

Bir önceki yazımız olan Khaos (Chaos) | Yunan Mitolojisinde Evrenin Başlangıcı başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.

BİR YORUM YAZIN
ZİYARETÇİ YORUMLARI - 2 YORUM
  1. efebuldu dedi ki:

    Kratos en sevdiğim tanrı, acaip karizmatik.

  2. yukaribak dedi ki:

    Kratos hakkında okuduğum en bilgilendirici yazıydı teşekkürler.